Radiofarmaceutyki diagnostyczne

Radiofarmaceutyki diagnostyczne to leki zawierające niewielką ilość izotopu promieniotwórczego. Po podaniu gromadzą się w określonych tkankach i emitują sygnał, który rejestruje gamma-kamera lub skaner PET. Dzięki temu lekarz widzi, jak pracują narządy, a nie tylko ich kształt. Tę grupę stosuje się u dorosłych i u dzieci, wyłącznie w pracowniach medycyny nuklearnej.

Najczęściej używana jest fludeoksyglukoza (18F) w badaniu PET, która pokazuje zużycie glukozy w całym ciele, pomocna m.in. w onkologii i neurologii. Związki znakowane technetem 99m, w tym nadtechnecjan i leki wiążące się np. z receptorami somatostatyny, wykorzystuje się w scyntygrafii kości, nerek, tarczycy czy guzów neuroendokrynnych. W wybranych sytuacjach stosuje się florbetapir (18F) do obrazowania złogów amyloidu w mózgu. DaTSCAN pomaga ocenić układ dopaminowy w chorobach parkinsonowskich. Przykłady nazw na rynku: Amyvid, DaTSCAN, 99mTc - Tektrotyd, FDG Pozyton, Fludeoksyglukoza Euro-PET.

Badanie zwykle wymaga dożylnego podania leku i krótkiego oczekiwania, aż znacznik rozmieści się w organizmie. Potem leżysz nieruchomo w skanerze przez kilkanaście do kilkudziesięciu minut. Dawki promieniowania są niskie i dobrane tak, by uzyskać obraz przy możliwie małym obciążeniu. Czasem pojawia się metaliczny smak, uczucie ciepła, lekka nudność lub ból w miejscu wkłucia. Po badaniu często zaleca się picie większej ilości płynów, żeby szybciej wydalić znacznik.

Te leki są na receptę i podawane wyłącznie przez przeszkolony personel. Jeśli jesteś w ciąży lub karmisz piersią, konieczna jest rozmowa z lekarzem przed ustaleniem terminu. Poinformuj też o przyjmowanych lekach, suplementach, alergiach i chorobach przewlekłych, bo mogą wpływać na przygotowanie i wynik. Przy silnych działaniach niepożądanych, duszności, wysypce lub omdleniu zgłoś się natychmiast do personelu lub na SOR. W codziennych, niepokojących objawach po badaniu skontaktuj się z lekarzem rodzinnym lub ośrodkiem, w którym było wykonane badanie.