Środki kontrastowe

W badaniach obrazowych kontrast pomaga uwidocznić narządy i naczynia, żeby lekarz mógł je ocenić dokładniej. Stosuje się różne typy: związki jodu do RTG i tomografii komputerowej, związki baru do przewodu pokarmowego oraz związki gadolinu do rezonansu magnetycznego. W ultrasonografii bywają używane środki oparte na mikropęcherzykach gazu.

Typowe sytuacje to ocena naczyń i narządów w TK, badania przewodu pokarmowego w RTG oraz dokładniejsze obrazowanie mózgu, wątroby czy piersi w MRI. Do środków jodowych należą m.in. jomeprol, joheksol i jowersol. W rezonansie używa się np. kwasu gadoterowego i gadobutrolu. Jako przykłady nazw handlowych można wymienić Omnipaque, Visipaque, Gastrografin, Dotarem i Clariscan. Substancje działają różnie: jod silnie pochłania promieniowanie rentgenowskie, bar pokrywa ściany jelit, a gadolin zmienia właściwości magnetyczne tkanek, dzięki czemu zmiany lepiej widać na obrazie.

Podanie bywa dożylne, rzadziej doustne lub doodbytnicze. Często pojawia się krótkie uczucie ciepła w ciele, metaliczny posmak w ustach albo lekkie nudności. Zwykle szybko mija. Przed badaniem personel zbiera wywiad o alergiach, astmie, chorobach nerek i tarczycy, lekach oraz wcześniejszych reakcjach na kontrast. Po środkach jodowych lekarz może zalecić dobre nawodnienie, żeby szybciej usunąć je z organizmu.

Środki kontrastowe to leki na receptę, podawane wyłącznie przez przeszkolony personel. Reakcje nadwrażliwości zdarzają się rzadko, ale pracownia jest przygotowana, żeby je leczyć. Poinformuj wcześniej o przebytej reakcji na kontrast, niewydolności nerek, chorobach tarczycy, ciąży lub karmieniu piersią. Przy silnym bólu, duszności, wysypce lub złym samopoczuciu po badaniu od razu zgłoś się do lekarza. Decyzję o użyciu kontrastu i jego rodzaju zawsze podejmuje lekarz, oceniając korzyści i ryzyko dla ciebie.