Radiofarmaceutyki lecznicze

To leki zawierające niewielkie dawki izotopów promieniotwórczych, które celują w chore tkanki i niszczą je od środka. Stosuje się je głównie w onkologii i chorobach tarczycy. Podawanie odbywa się w pracowniach medycyny nuklearnej, przez wyszkolony personel. Dla pacjenta oznacza to zaplanowaną wizytę, wcześniejsze badania i krótkie instrukcje dotyczące bezpieczeństwa radiacyjnego.

W praktyce wykorzystuje się różne izotopy. Jod-131 pomaga w leczeniu nadczynności tarczycy i po operacji raka tarczycy. Lutet-177 jest używany m.in. w guzach neuroendokrynnych. Ytr-90 związany z przeciwciałami (np. ibrytumomab tiuksetan) celuje w niektóre chłoniaki. Stront-89 czy ortofosforan sodu łagodzą ból przy przerzutach do kości. Do tej grupy należą m.in. Lutathera, Jodek sodu Na 131I, Metajodobenzyloguanidyna 131 I (MIBG-131 I) do terapii oraz Chlorek strontu 89SrCl2 Polatom.

Działanie nie jest natychmiastowe. Komórki nowotworowe obumierają stopniowo, a efekty ocenia się w kolejnych tygodniach lub miesiącach. Możliwe są przejściowe dolegliwości, takie jak zmęczenie, nudności, suchość w ustach, czasem spadek morfologii. Po jodzie-131 często pojawia się niedoczynność tarczycy, co wymaga dalszego leczenia hormonami. Lekarz omówi też zasady ostrożności po terapii, na przykład ograniczenie bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży przez określony czas.

To wyłącznie leki na receptę, stosowane w warunkach szpitalnych. Decyzję o terapii podejmuje lekarz, po analizie wyników badań i wcześniejszych metod leczenia. Bezwzględnie poinformuj zespół o wszystkich przyjmowanych lekach, ciąży lub karmieniu piersią i chorobach nerek czy wątroby. Pilny kontakt z lekarzem jest potrzebny przy gorączce, nasilonych wymiotach, krwawieniach, silnym bólu lub objawach reakcji alergicznej. Samodzielne użycie tych leków nie jest możliwe ani bezpieczne.