Leki przeciwnowotworowe

Leczenie onkologiczne obejmuje wiele typów leków. Są tu klasyczne cytostatyki, leki celowane, przeciwciała i hormony. Ich cel jest wspólny: zatrzymać namnażanie komórek nowotworowych lub doprowadzić do ich obumarcia. Terapia dobierana jest indywidualnie do rodzaju guza i cech pacjenta, prowadzi ją onkolog. Leki podaje się w różnych formach, od tabletek i kapsułek, przez wlewy dożylne, po wstrzyknięcia podskórne. Czasem leczy się w cyklach z przerwami, a czasem codziennie przez dłuższy czas. Ta kategoria dotyczy osób z rozpoznanym nowotworem oraz ich bliskich, którzy szukają rzetelnych informacji.

Do leków celowanych należą inhibitory kinaz, np. imatynib, dasatynib czy sunitynib. W białaczce i guzach litych stosuje się też inhibitory proteasomu, np. bortezomib, oraz leki alkilujące, np. temozolomid. W aptekach i szpitalach spotkasz nazwy takie jak Sprycel, Temodal, Metex Pen czy Dasatinib Accord Healthcare. Każdy z nich działa inaczej i ma konkretne wskazania. Część terapii przyjmuje się w domu w postaci tabletek, inne wymagają wizyty na oddziale dziennym. Efektów oczekuje się stopniowo, często po kilku tygodniach, a ocenę skuteczności robi się w badaniach obrazowych i w morfologii.

Podczas leczenia mogą pojawić się działania niepożądane. Najczęstsze to nudności, biegunka lub zaparcia, zmęczenie, spadek łaknienia, wysypki, podwyższone ciśnienie, a także obniżenie liczby krwinek. Ryzyko zakażeń wtedy rośnie, więc szybko zgłaszaj gorączkę. Konieczne są regularne badania krwi i kontrole czynności wątroby oraz nerek. Uważaj na interakcje, szczególnie z sokiem grejpfrutowym, niektórymi antybiotykami i ziołami. Antykoncepcja w czasie terapii i po niej bywa wymagana, bo wiele leków szkodzi płodowi. Nie zmieniaj sam dawki i nie pomijaj cykli bez ustalenia z lekarzem.

Każdy lek przeciwnowotworowy jest na receptę i wymaga ścisłej kontroli. Pilny kontakt z lekarzem jest potrzebny przy gorączce 38 stopni lub wyższej, nagłych krwawieniach, duszności, silnym bólu, wymiotach nie do opanowania czy objawach odwodnienia. Niektóre terapie skojarzone oraz radiofarmaceutyki są prowadzone wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach. Leki osłonowe stosowane przy wysokich dawkach, na przykład folinian wapnia, należą do odrębnej grupy. W razie wątpliwości pytaj lekarza lub farmaceutę, żeby uzyskać jasne wskazówki dotyczące twojej kuracji.