Leki hormonalne do stosowania ogólnego (z wyłączeniem hormonów płciowych i insulin)

Ta kategoria obejmuje hormony i leki działające na układ hormonalny stosowane ogólnoustrojowo. W grę wchodzą m.in. leki tarczycowe, kortykosteroidy, hormony przysadki i podwzgórza, a także środki wpływające na gospodarkę wapniową. Nie obejmuje insulin ani hormonów płciowych. Skierowana jest do osób z rozpoznanymi zaburzeniami hormonalnymi, np. niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy, chorobami zapalnymi wymagającymi sterydów, moczówką prostą czy nadczynnością przytarczyc. Leki mają formę tabletek, kapsułek, kropli, roztworów do wstrzyknięć lub aerozoli do nosa.

W chorobach tarczycy stosuje się dwie różne grupy. Lewotyroksyna uzupełnia niedobór hormonów tarczycy, a efekty stabilizują się zwykle po kilku tygodniach regularnego przyjmowania. Przykłady to Medithyrox, Levothyroxine Accord czy Tirosint Sol. Przy nadczynności używa się tiamazolu, który hamuje wytwarzanie hormonów; bywa przepisywany jako Metizol. W razie nagłej gorączki i bólu gardła podczas terapii tiamazolem potrzebny jest szybki kontakt z lekarzem, bo to może zwiastować spadek białych krwinek. Nasilone kołatanie serca, drżenie rąk lub bezsenność przy lewotyroksynie to sygnał, że dawka może być zbyt wysoka.

Kortykosteroidy, takie jak prednizon czy deksametazon, tłumią silny stan zapalny i reakcje autoimmunologiczne. Lekarz sięga po nie m.in. w zaostrzeniach astmy, chorobach tkanki łącznej czy obrzękach mózgu. Przykładem jest Dexamethasone Krka. Dłuższe przyjmowanie niesie ryzyko działań niepożądanych: wzrost ciśnienia i cukru, obniżenie odporności, osteoporoza, zatrzymanie wody. Takich leków nie odstawia się nagle, tylko według zaleceń lekarza. Do innych hormonów należą m.in. desmopresyna w moczówce prostej, oksytocyna używana w położnictwie oraz leki regulujące wapń, np. cynakalcet w nadczynności przytarczyc.

To w większości leki na receptę i pod ścisłą kontrolą lekarską. Wymagają regularnych badań i oceny interakcji z innymi lekami. Skontaktuj się z lekarzem, gdy objawy się nasilają, pojawiają się skutki uboczne jak obrzęki, kołatanie serca, mrowienie i skurcze mięśni, nawracające infekcje, albo gdy jesteś w ciąży lub planujesz ciążę. Przy poważnych dolegliwościach zgłoś się pilnie do lekarza.