Kto ma prawo do bezpłatnych leków? Uprawnienia dodatkowe na recepcie

Poza zwykłą refundacją ustawa daje kilku grupom pacjentów leki bezpłatnie: czasem tylko z osobnego wykazu, czasem do limitu finansowania, a czasem wszystkie leki na receptę. Na recepcie oznacza to dwuliterowy kod uprawnienia dodatkowego. Kwotę dla każdego uprawnienia liczymy na karcie leku w tabeli „Ile zapłacisz za to opakowanie?".

IB i WE: wszystkie leki na receptę bezpłatnie

Art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych daje inwalidom wojennym, osobom represjonowanym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu, wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach i kamieniołomach bezpłatne zaopatrzenie w leki o kategorii dostępności Rp i Rpz dopuszczone do obrotu w Polsce. Od 2024 r. to samo przysługuje weteranom poszkodowanym z uszczerbkiem na zdrowiu co najmniej 30% (kod WE).

To najszersze z uprawnień: nie ma znaczenia, czy lek jest na liście refundacyjnej, ani jaki ma poziom odpłatności. Nie obejmuje leków bez recepty, leków Rpw (środki odurzające i psychotropowe z osobnej listy) ani leków recepturowych. Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego są bezpłatne tylko wtedy, gdy są refundowane. Dokument: książka inwalidy wojennego, legitymacja osoby represjonowanej, decyzja o rencie rodzinnej, legitymacja weterana poszkodowanego. Osoba wydająca lek może uzupełnić kod IB na podstawie okazanego dokumentu.

IW i PO: bezpłatnie do limitu

Inwalidzi wojskowi (art. 45) oraz żołnierze w czasie służby niezawodowej, uprawnieni żołnierze i pracownicy oraz weterani poszkodowani z uszczerbkiem poniżej 30% (art. 44) dostają leki z listy refundacyjnej bezpłatnie do wysokości limitu finansowania. Działa to tak samo jak pierwsza warstwa uprawnienia ZK: jeśli cena detaliczna opakowania mieści się w limicie, pacjent nie płaci nic, jeśli jest wyższa, dopłaca różnicę. Grupy z art. 44 mają dodatkowo bezpłatne leki recepturowe, a u weteranów uprawnienie ogranicza się do leczenia urazów i chorób nabytych na misji. Uprawnienie PO jest czasowe: trwa w okresie służby albo leczenia.

WP: żołnierze zawodowi na zadaniach

Ustawa o obronie Ojczyzny daje żołnierzom zawodowym skierowanym poza granice kraju, na szkoleniach poligonowych i ćwiczeniach oraz osobom wykonującym świadczenia osobiste bezpłatne zaopatrzenie w produkty lecznicze na czas tych zadań. Kod WP musi wpisać wystawiający receptę; w aptece nie da się go uzupełnić. Ze względu na sytuacyjny charakter nie pokazujemy go na kartach leków.

Kilka uprawnień naraz

Jeśli pacjent ma więcej niż jedno uprawnienie, lek wydaje się według tego, które daje najniższą dopłatę. Uprawnienia S, DZ, C, ZK, IB, IW, PO i AZ farmaceuta może uwzględnić na podstawie okazanego dokumentu, nawet gdy lekarz nie wpisał kodu; WP i WE wymagają wpisu na recepcie.