Leki stosowane w cukrzycy

Leki stosowane w cukrzycy pomagają obniżać i stabilizować poziom glukozy we krwi. Dotyczą osób z cukrzycą typu 1 i typu 2, czasem też stanu przedcukrzycowego według decyzji lekarza. W tej grupie są tabletki i zastrzyki, w tym insulina i leki wpływające na hormony inkretynowe. Leczenie dobiera się indywidualnie, zwykle na receptę.

Najczęściej w cukrzycy typu 2 stosuje się metforminę. Gdy potrzebna jest dodatkowa kontrola, lekarz może łączyć ją z inhibitorami DPP-4, np. sitagliptyną, lub z inhibitorami SGLT2, np. dapagliflozyną. U części chorych używa się pochodnych sulfonylomocznika, jak gliclazyd znany z Diaprel MR. Coraz szerzej stosuje się też leki inkretynowe: semaglutyd w tabletkach (Rybelsus) albo w zastrzykach podskórnych (Ozempic), a także tirzepatyd w gotowych wstrzykiwaczach, np. Mounjaro KwikPen. W cukrzycy typu 1 podstawą jest insulina ludzka lub jej analogi, czasem także w typie 2.

Po rozpoczęciu terapii poziomy cukru zwykle się stabilizują w ciągu dni lub tygodni. Spada pragnienie, jest mniej nocnych wizyt w toalecie, poprawia się energia. Jak każdy lek, te również mogą dawać działania niepożądane: metformina bywa na początku ciężka dla żołądka, dapagliflozyna może sprzyjać zakażeniom okolic intymnych i częstszemu oddawaniu moczu, leki inkretynowe często powodują nudności. Insuliny i pochodne sulfonylomocznika zwiększają ryzyko hipoglikemii. Objawy niskiego cukru to drżenie, poty, silny głód, kołatanie serca, zawroty głowy. Takie epizody trzeba omówić z lekarzem.

Konsultacja jest pilna przy utrzymujących się wysokich cukrach mimo leczenia, częstych hipoglikemiach, wymiotach, bólu brzucha, zapachu acetonu z ust, gorączce lub odwodnieniu. Ciąża, choroby nerek lub wątroby, planowany zabieg i alkohol to tematy do omówienia przed rozpoczęciem lub w trakcie terapii. Większość tych leków jest wydawana wyłącznie na receptę, a dawki i schemat ustala lekarz. Nie odstawiaj sam leków. Regularne pomiary glikemii, ruch i rozsądna dieta idą z leczeniem w parze.