Hormony płciowe i modulatory układu płciowego

W tej grupie są estrogeny, progestageny i leki, które wpływają na ich działanie. Używa się ich w antykoncepcji, łagodzeniu objawów menopauzy, przy zaburzeniach miesiączkowania, endometriozie czy niektórych problemach z owulacją. Nie obejmuje to leków hormonalnych typowo onkologicznych, które prowadzi onkolog w odrębnych terapiach.

Do antykoncepcji stosuje się połączenia etynyloestradiolu z progestagenem, na przykład z drospirenonem lub gestodenem, albo tabletki tylko z progestagenem, jak dezogestrel. W terapii menopauzalnej używa się estradiolu lub estriolu, często razem z progesteronem czy dydrogesteronem, żeby chronić endometrium. W endometriozie pomaga m.in. dienogest. Jako przykłady z tej grupy można podać Yasmin, Cerazette, Femoston, Ovestin oraz Duphaston. Spotkasz tu także Utrogestan czy Logest. Formy są różne: tabletki, kapsułki dopochwowe, plastry, żele i kremy.

Czego się spodziewać po tych lekach zależy od celu. Antykoncepcja stabilizuje cykle i zmniejsza dolegliwości miesiączkowe, choć na początku możliwe są plamienia. Terapia menopauzalna zwykle zmniejsza uderzenia gorąca i suchość pochwy po kilku tygodniach. Możliwe działania niepożądane to nudności, tkliwość piersi, bóle głowy, wahania nastroju czy trądzik. Leki z estrogenem mogą zwiększać ryzyko zakrzepów, zwłaszcza u osób palących po 35. roku życia lub z przebytą zakrzepicą. Na skuteczność antykoncepcji wpływają niektóre leki przeciwpadaczkowe, ryfampicyna i ziele dziurawca.

Większość leków z tej kategorii jest na receptę. Dobór terapii wymaga wywiadu i oceny przeciwwskazań, takich jak migrena z aurą, choroby wątroby, rak piersi, niejasne krwawienia z dróg rodnych, ciąża. Pilnego kontaktu z lekarzem wymaga nagły ból w klatce piersiowej, duszność, jednostronny obrzęk i ból łydki, silny ból brzucha lub obfite, nietypowe krwawienie. Przy poważnych dolegliwościach skonsultuj się z lekarzem lub ginekologiem.